36-72 Ay Çocuğunda Toplumsal Kurallara Uyma

Tanımı ve Önemi :Bireyin içinde yaşadığı toplumun değer yargıları, örf ve adetlerine uygun olarak davranması ve bu davranışların sürekliliğini sağlayarak çevresiyle uyumlu bir şekilde yaşamasıdır.

Toplumsal kurallara uyan kişiler, çevresindeki diğer insanlarla sorun yaşamadan olumlu ilişkiler kurar. Sorun yaşasalar dahi yine bunları toplumca onaylanan yollarla çözebilirler.

Toplum hayatında insan ilişkileri önemli bir yer tutar. Bu ilişkiler, belli kurallara dayanır. Bu kuralların bir kısmı hukuka, bir kısmı örf ve adetlere bir kısmı da inançlara dayalıdır. İnsanların birbirleriyle ilişkilerinde önce kendilerine, sonra da karşısındakilere saygılı olması işlerini kolaylaştırır. Bu karşılıklı etkileşim insan ilişkilerinin bir gereğidir.

Çocuklar doğumdan itibaren ailesiyle yaşamaya başlar. Bu, onların ilk sosyal

çevresidir ve insanlarla nasıl ilişki kuracaklarını, bunu nasıl sağlıklı bir şekilde sürdüreceklerini ailede öğrenirler. Daha sonra aile içindeki bu etkileşim, diğer yetişkinler ve arkadaşları ile ilişkilerinde de etkili olur. Sevgi dolu bir ortamda büyüyen, varlığı önemsenen, benlik saygısı yüksek, empati kurabilen bireyler toplumsal kurallara uymada daha başarılıdırlar. İşte bu dönemde anne baba davranışları çok önemlidir. Çocuklar büyük ölçüde başta anne babalarını daha sonra da başkalarını model alarak, taklit ederek ve toplumsal kuralların özelliklerini kavrayarak toplumsal uyumu öğrenirler. Evde anne babalar okulda ise eğitimciler çocuklara toplumsal kurallara uyma konusunda iyi bir model oluşturmalı, yaptıkları olumsuz davranışların sonuçlarını yaşamaları için çocuklara ortam sağlamaları gereklidir.

Çocuklar üç yaş civarında sosyal çevreye açılmaya yakın çevresinden başlayarak akran gruplarıyla iletişim kurup onlarla paylaşımlarda bulunmaya başlar. Gelişim dönemlerinin özelliği gereği paylaşım konusunda çok da başarılı değillerdir. Akranlarıyla aynı ortamda bulundukları halde onlarla eşyalarını, oyuncaklarını paylaşmak istemezler.

Oyunlarını bağımsız olarak sürdürürler. Ancak çocuklar dört-beş yaşına geldiklerinde durum değişiklik gösterir. Kuralları öğrenmeye ve uygulamaya başlarlar ve akranlarıyla oyunlarında daha başarılı olurlar. Altı yaşta grup oyunlarına yönelirler. Kendileri de oyunlar oluşturup, kural koyabilirler. Arkadaşlarının duygularını paylaşmaya başlarlar. Liderliği üstlenebilirler. Ancak ilişkilerinde çeşitli sorunlar ve çatışmalar yaşayıp saldırgan tepkiler verdikleri görülebilir. Zamanla bunun çözüm olmadığını fark ederek toplumca onaylanan çözümler bulmaya çalışırlar. Arkadaşları tarafından grubun dışına itilmek onlar için etkili bir cezadır.

Sosyal beceriler, temelleri okul öncesi dönemde atılan davranış kalıplarıdır. Sırasını bekleme, başkalarına hizmet etme, başkalarını incitmeden hakkını arayabilme, başka insanların duygularını dikkate alarak sevinç ve kızgınlıklarını ifade edebilme, isteklerini erteleyebilme vb. davranışlar eğitim programında yer alan sosyal ve duygus al amaçlar çerçevesinde çocuklara kazandırılmaya çalışılmalıdır. Öğretmen sınıftaki çocukların duygularını, başka çocukların varlığından kaynaklanan kırıklıklarını düşmanlığa ve çatışmaya dökmeden yaşanması için gerekli önlemleri almalı, sosyal becerileri kazandırmaya yönelik etkinlikler geliştirmelidir 

Görgü KurallarıGörgü kuralları kültürden kültüre hatta aileden aileye farklılık gösterebilmektedir.

Dolayısıyla kesin bir tanım yapmak zordur. Ailelerin değer yargılarına ve benimsedikleri yaşam biçimlerine, çocuğun yetiştiği ortama göre değişkenlik gösterebilir. Çocuklar görgü kurallarını çevresinde iletişim halinde olduğu diğer bireylerden öğrenirler. Tavır ve konuşmalarında çoğu zaman model aldıkları bireyler gibi davranırlar. Bundan dolayı aile ve okuldaki yetişkinler iyi bir model oluşturmalıdır.

Eğitim Ortamında Görgü Kuralları

 Gerekli durumlarda nezaket sözcüklerini kullanma (izin isteme, rica etme,

teşekkür etme, özür dileme)

 Selamlaşma – vedalaşma (günaydın, merhaba, hoşçakal, iyi akşamlar vs.)

 Sırasını bekleme

 Söz hakkı verilmesini isteme ve bekleme

 Başkalarını incitmeden hakkını arayabilme

 Başkalarının haklarına saygılı olma

 Başkalarını dinleme

 Okul eşyalarını paylaşma

 Okula ait eşyaları iyi kullanma

 Kullandığı eşyaları yerine koyma

 Arkadaşları ile yardımlaşma

 Arkadaşlarına zarar vermeme

 Okulda yüksek sesle konuşmama

 Yetişkinlerle ve arkadaşlarıyla gerektiğinde işbirliği yapabilme

 Gerektiğinde yardım isteme

 Grup etkinliklerinde kurallara uyma

 Gerektiğinde liderliği üstlenme

 Gerektiğinde lideri izleme

Öğretmen haftanın belli günlerinde sınıf içindeki paylaşımları artırmak için oyuncak, kitap, sürpriz günü vb. belirleyebilir. Çocukların evden kendilerine ait eşyalarını getirerek sınıfta arkadaşları ile paylaşmalarını ister. Örneğin pazartesi kitap günü, çarşamba sürpriz günü, cuma oyuncak günü yapabilir. Sürpriz gününde ise ailelerden sıra ile sabah kahvaltısında yenilebilecek poğaça, öğlen yemeğinde yenilebilecek tatlı ya da ikindi kahvaltısında yenilebilecek kek ya da pasta türü bir şey getirmelerini isteyebilir.

Yiyeceklerin servisinde, yiyeceği getiren çocuğa sorumluluk verilebilir, servis esnasında yardım istenebilir.

Dağılan bir sınıfın toplanması için öğretmen emir cümleleriyle yönlendirme yapmak yerine bu işi oyunlaştırarak çocuklardan elektrik süpürgesi, sihirbaz, çalışkan arı ya da karınca olmalarını isteyerek bu aktiviteyi sevimli hale getirebilir. Sınıfta kaybolan oyuncağın bulunması için oyuncak dedektifi rolü ile görevlendirme yapabilir.

Sessiz sırayla bir yere gidilmesi gerektiğinde ( örneğin merdiven inmek çıkmak, lavaboya gitme gelme vs.)sessiz hayvan öykünmeleri yaptırabilir.

Evde Görgü Kuralları Büyüklerine karşı saygılı olma

 Kardeşleri ile iyi geçinme

 Ev işlerinde anne babaya yardımcı olma

 Duygularını uygun şekilde ifade etme (mutluluk, sevinç, üzüntü, öfke vb.)

 Kişisel odalara izinsiz girmeme

 Özel eşyaları karıştırmama

 Odasını düzenli tutma

 Ortak kullanılan eşyaları temiz ve düzenli kullanarak yerine bırakma

Çocuğa ev ortamında yapabileceği ölçüde sorumluklar verilmelidir. Bu hem onun kişisel ihtiyaçlarını karşılamasını sağlar, özgüven gelişimini destekler hem de yetişkinle birlikte yapıldığında paylaşımı arttırır

Kaynak :Megep

(Mesleki Eğitim Ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi)

Çocuk Gelişimi Ve Eğitimi

36–72 Ay Öz Bakım

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !